gymnastieklokaal Dwingeland

Inleiding

De gymnastieklokaal aan het Stoekeplein 1 is in 1951 in Delftse School-trant gebouwd door de architecten J.F. Berghoef en H. Klarenbeek in opdracht van de gemeente Hoogeveen. Het gymlokaal is door de architecten als onderdeel van een ensemble van twee gymlokalen – behorende bij een lagere school. Ze waren naast elkaar maar afzonderlijk gesitueerd in de parkachtige setting. Het andere gymnastieklokaal en de lagere school zijn reeds gesloopt.
Het gebouw valt op door de licht hellende daken met opgelichte dakranden en de hoge samengestelde raampartijen. De gymnastieklokaal staat in een parkachtige omgeving omringd door hoge bomen in het centrum van Hoogeveen.

Johannes Fake Berghoef (1903-1994) was opgeleid in het gedachtegoed van M.J. Grandpré Molière en was tussen 1947 en 1969 diens opvolger als hoogleraar in de architectonische vormenleer bij de Technische Hogeschool Delft. Hij kreeg bekendheid met de bouw van raadhuizen en met zijn oplossingen voor de woningnood in Nederland in de wederopbouwperiode. Zijn enorme oeuvre, de vele artikelen en enkele boeken die hij schreef getuigen van eenzelfde doel namelijk het vanuit een historisch perspectief overbrengen van een boodschap en vanuit de traditie komen tot ontwerpoplossingen. Kenmerkend is daarnaast zijn gebruik van baksteen vaak in combinatie met de platte voegen – eigen aan de Nederlandse bouwtraditie. Hij weet echter zijn traditionele, monumentale vormentaal te combineren met moderne ontwikkelingen als prefab-bouwonderdelen en de toepassing van beton. Architect Berghoef is tevens verantwoordelijk voor het ontwerp van het grootste gedeelte van de Airey-woningen in Nederland, waaronder die in Meppel en Emmen.
Hein Klarenbeek (1915-1997) was ook opgeleid aan de Tecnische Hogeschool Delft in de Bouw- en Waterbouwkunde. Tussen 1949 en 1962 werkte hij samen met architect Berghoef onder de naam Architectenbureau Berghoef en Klarenbeek, waarna hij tot 1975 zelfstandig een bureau voerde. Samen kregen zij bekendheid onder ander door hun voor hun woningbouwontwerpen in geheel Nederland in het Engelse prefab Nemavo-Airey bouwsysteem.

Omschrijving

De gymzaal zelf is gebouwd op een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een zadeldak met een flauwe dakhelling en voorzien van opgelichte dakranden.
Het ruim overstekende dak rust ter plaatse van de gevels op houten klossen en heeft geprofileerde daklijsten. Aan de buitenzijde van het dak zijn geen goten aangebracht; door de dakoplichting ontstaat een goot van waaruit het hemelwater door middel van een regenpijp wordt afgevoerd.
De gevels zijn opgetrokken in geel genuanceerde baksteen. De zuidgevel wordt geleed door hoge houten samengestelde vensters met een roedenverdeling. De westgevel is blind gemetseld en tegen de noordgevel bevindt zich een rechthoekige aanbouw onder lessenaarsdak voorzien van opgelichte dakrand. Boven de aanbouw bevinden zich liggende samengestelde houten kozijnen met glas.
De entree is gelegen aan de oostzijde en bestaat uit een rechthoekige bakstenen aanbouw onder zadeldak met dezelfde daklijn als de gymzaal. Op het noordelijk dakschild van de middelste aanbouw een van baksteen gemetselde rechthoekige schoorsteen. Aan weerszijden van de hoge aanbouw een lagere rechthoekige aanbouw onder plat dak. Het hoge gedeelte is risaliserend ten opzichte van de lagere. In de lage aanbouwen zijn onder de dakrand samengestelde houten vensters aangebracht.
Alle daken van het gebouw zijn voorzien van een bitumen dakbedekking.
De entree zelf ligt in het midden van de hoge aanbouw en bestaat uit een dubbele houten paneeldeur met glas achter een gemetselde bakstenen stoep voorzien van metalen rooster. Boven de deur een uitkragende betonnen latei. Aan weerszijden van de ingang twee gemetselde lisenen die de daklijn volgen tot in de nok. In het spaarveld sober siermetselwerk in de vorm van uitstekende kopse kanten van het metselwerk.
Aan weerszijden van de ingang wordt de gevel geleed door een ruitvorming houten venstertje onder rollaag.

Waardering

Gymnastieklokaal – van oorsprong behorende bij een lagere school (Berghoef en Klarenbeek, 1949), gelegen aan het Stoekeplein in Hoogeveen, gebouwd in 1951 door de architecten J.F. Berghoef (Middelburg) en H. Klarenbeek, van belang voor de provincie Drenthe vanwege de:

  • cultuurhistorische waarde als representant van de naoorlogse sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied gezondheid en gymnastiekbeoefening
  • architectuurhistorische waarde gelet op de esthetische waarde van het ontwerp in de geest van de Delftse School, vanwege de fraaie detaillering zich uitend in de opgetilde daklijsten en raampartijen; vanwege het belang van het oeuvre van het architectenbureau Berghoef en Klarenbeek in het algemeen en van J.F. Berghoef in het bijzonder
  • stedenbouwkundige waarde in relatie tot de parkachtige omgeving waarin het gebouw staat
  • vanwege de zeldzaamheid van vroeg-naoorlogse gymnastiekgebouwen in Drenthe

Pagina informatie

« Terug
Gymnastieklokaal Dwingeland
Miljoenen artikelenboltracker

Kaart en buurt